ekonomi

Zorlayıcı sebebin dışlanması hayal kırıklığına yol açtı

CANAN SAKARYA – HÜSEYİN GÖKÇE / ANKARA

İş dünyası, TBMM’ye sunulan torba yasaya eklenen yapılandırma unsurlarından memnuniyet duyarken, COVID-19 salgınıyla birlikte ertelenen vergilerin kapsamda yer almamasından hayal kırıklığını lisana getirdi. Zorlayıcı sebep münasebetiyle birçok dalda ekim, kasım ve aralık aylarına ertelenen KDV ve muhtasar yükümlülüklerinin yapılandırma kapsamına girmediğini, DÜNYA’nın dün manşetine taşıdığı haberden öğrenen iş dünyası, torba yasanın Genel Konsey görüşmelerinde ek unsurlar eklenerek külfetin giderilmesini istiyor.

KDV ve muhtasar ertelenirken, SGK primlerinde ise erteleme yapılmamıştı. Bu periyotta tahakkuk eden 165 milyar liralık primin yalnızca 20 milyar liralık kısmı ödenebildi. Buna karşın, ekim ayından başlamak üzere her ay hem ertelenmiş KDV ve muhtasarın hem de cari dhaneir vergilerinin ödenmesinin mümkün olmadığı kaydediliyor. Nisan ayında ilan edilen zorlayıcı sebep kapsamına girerek, kimi yükümlülükleri (KDV-muhtasar) bu yılın ekim, kasım ve aralık aylarına ertelenen mükellefler, ertelenen vergilerin yapılandırma kapsamına girmemesinden huzursuz oldular.

COVID-19’un ekonomik hayatta yaşattığı sakinliğin yarattığı tahribatın tesirini azletmek üzere harekete geçen iktisat idaresi yapılandırma hazırlıklarına başlarken, istihdam teşviklerini de içeren bir torba kanun teklifi geçtiğimiz hafta TBMM’ye sunuldu.

Teklife sonradan önergeyle eklenen geniş kapsamlı yapılandırmada ise ertelenen KDV ve muhtasarın yer almaması, iş dünyasında tam manasıyla hayal kırıklığı yaşattı.İş dünyası, teklifin TBMM Genel Kurul’da görüşmeleri sırasında verilecek yeni bir önergeyle, ödemeleri ekim, kasım ve aralık aylarına ertelenen vergilerin de yapılandırma kapsamına alınmasını talep ediyor.

“Eşitlik ve adalet prensibine aykırı”

TÜRMOB Lideri Emre Kartaloğlu, “Mücbir sebep hali ilan edilmeseydi ve mükellefler borçlarını ödemeseydi, bu kanun kararlarından yararlanabileceklerdi” dedi. Kartaloğlu, pandemiden etkilenmeyen lakin bu dhaneirlerde borçlarını ödemeyenler kanun kararından yararlanırken, pandemiden etkilenen ve borçlarına daha sonra ödeme imkanı getirilenlerin yararlanamamasını eşitlik ve adalet unsuruna terslik olarak nitelendirdi.

Zorlayıcı sebep kapsamındaki mükelleflerin hala pandeminin tesirinde bulunduğunu söyleyen Kartaloğlu, “Bu mükellef erin bir taraftan mhanecut periyotlara ait vergilerini öderken, öteki taraftan geçmiş periyot borçlarını ödemeleri onları finansal açıdan zorlamaktadır. Münasebetiyle, mükelleflere ödemelerinde kolaylık sağlanmak isteniyorsa, bu düzenlemenin getirilme hedefi buysa, bu dhaneirlere ait ödemelerinde kapsama alınması zorunludur” değerlendirmesinde bulundu.

Pandeminin başladığı dhaneirde kullandırılan 6 aylık geri ödemesiz kredilerin de müddetinin dolduğuna dikkat çeken Kartaloğlu, “Dolayısıyla bu kredilerin geri ödemeleri de başlıyor. Krizin derinleştiği bu periyotta hem cari vergi borçları, hem yapılandırılan vergi borçları hem de kredi ödemeleri yapılacak. Bu süreçte zorlayan sebep nedeniyle ertelenen vergilerin yapılandırma kapsamına alınmaması işletmeleri önemli derde sokacak” diye konuştu.

“Ertelenen vergiler de yapılandırma kapsamına alınmalı”

Ankara Ticaret Odası (ATO) Lideri Gürsel Baran, kimi kesimlerde zorlayıcı sebep halinin dhaneam ettiğini belirterek, COVID- 19 sebebiyle ertelenen vergilerin de yapılandırma kapsamına alınması gerektiğini bildirdi. Ciro yapamayan, tahsilat gerçekleştiremeyen işletmeler mühleti gelen ödemeleri de yapamayacak durumda olduğunun altını çizen Baran, “Yaklaşık 2,7 milyon mükellefin KDV ve Muhtasar beyanname ödemelerinin TBMM gündeminde yer alan Torba Yasa’ya eklenmesi konusunda hükümetimize ve tüm milletvekillerimize davet yapıyorum” diye konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi ile çok rakamda yükümlülüğün ertelendiğini hatırlatan Gürsel Baran, “Ticari, zirai ve mesleksel yarar tarafından gelir vergisi mükellefiyeti bulunan ve salgından etkilenenler ile İçişleri Bakanlığı kararıyla faaliyetlerine orta verilen kesimler için zorlayan sebep hali ilan edilmişti. Ertelenen vergiler, ekim, kasım ve aralık aylarında ödenecek. Ödemesini yapmak isteyen lakin zorlayan sebep hali dhaneam eden, ciro yapamayan binlerce işletme bu ödemelerin taksitlendirilerek tahsil edilmesini bekliyor” dedi.

“Her ay çift ödeme mümkün değil”

Şimdiki Küme İdare Konseyi Lideri YMM Yılmaz Sezer, ertelenen vergilerin kapsama alınmamasının çok enteresan olduğunu belirtirken, Ekim’den başlamak üzere her ay çift vergi ödemenin mümkün olmadığını söyledi. Yapılandırmanın kapsamına KDV ve muhtasarın eklenmemesinin teknik kusur ve aksaklık olduğunu belirten Sezer, bunun kısa vakitte giderilmesi gerektiğini bildirdi. Ertelemeyle münasebet olan zorlayan sebep halinin dhaneam ettiğini lisana getiren Sezer, “Bu işletmeler zati güç durumda oldukları için vergileri ertelenmişti. Artık bu kadar geniş kapsamlı bir yapılandırmada, ertelenen borçlarının olmaması anlaşılır değil” sözlerini kullandı.

“Mükellefler şimdi rahatlamadı”

Yeni İktisat Danışmanlık A.Ş. kurucu ortağı ve Gelir Yönetimi E. Strateji Geliştirme Daire Lideri Nazmi Karyağdı, COVID-19 sebebiyle 2020’nin güç bir yıl olacağını belirli olduğunu kaydederek, KDV ve muhtasar ödemeleri yılın son çeyreğine ötelenen mükellefler için rahatlamanın hala kelam konusu olmadığını bildirdi. Bunların mutlaka önümüzdeki yıla ertelenmesi gerektiğini söyleyen Nazmi Karyağdı, “Bu mükellef kümesinin hem ertelenen hem de cari aylara ilişkin vergileri ödemeleri mümkün görünmüyor” dedi.

Son yapılandırmada ödeme oranı % 32.9

Gelir Yönetimi Başkanlığı’nın 289 milyar lira, Toplumsal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 165 milyar lira alacağı yine yapılandırılacak. Yapılandırılacak 165 milyar lira prim alacağının 20 milyar lirası pandemi dhanerini kapsıyor. 2018 yılında çıkarılan 7143 rakamlı tekrar yapılandırma kanunu ile 49.6 milyar lira fiyatındaki vergi yapılandırmasında 25.8 milyar lira, 48.6 milyar lira prim alacağında ise 6.6 milyar lira tahsilat yapıldı. Bu düzenlemede 98.2 milyar liralık vergi ve prim borcu yapılandırılırken, ödeme oranı yüzde 32.9’da kaldı. Meclis Plan Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen yapılandırma düzenlemesinin görüşmeleri sırasında Gelir Yönetimi Lider Yardımcısı Ayşe Dilbay, 31 Ağustos 2020 tarihi itibariyle Gelir Yönetimi Başkanlığı’nın vazife alanına giren, takip ve tahsiliyle yükümlü olduğu alacak meblağının 289 milyar lira olduğunu belirtti. Dilbay, Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun (KYK) 3.1 milyon bireyden alacak meblağının 5.3 milyar lira olduğunu açıkladı. Dilbay, milletvekillerinin soruları üzerine daha hanhaneelki yıllarda çıkarılan yapılandırma kanunlarından elde edilen sonuçları paylaştı. Dilbay, “6736 rakamlı Kanun’la yapılandırılan 80.4 milyar lira, tahsilat 41 milyar lira, oran yüzde 51. 7020 rakamlı Kanun’la yapılandırılan 13.8 milyar lira, tahsilat 5.6 milyar lira, oran yüzde 40.8. Hala ödemesi dhaneam eden 7143 rakamlı Kanun’la yapılandırılan 49.6 milyar lira, tahsilat 25.8 milyar lira, bugün için ödeme oranı yüzde 37.1” dedi. 165 milyar lira prim yapılandırılması yapılacak SGK Lider Vekili İsmail Yılmaz, 165 milyar lira fiyatındaki SGK alacağının yapılandırılacağı bilgisini verdiği komitede, pandemi dhanerinde ödenmeyen, kapsama giren borçların yaklaşık 20 milyar lira olduğunu söyledi. Yılmaz, hanhaneelki yapılandırmaların sonuçlarına ait şunları söyledi: “6736 rakamlı Kanun kapsamındaki yapılandırma 43.7 milyar lira, 10 milyar 137 milyon lira tahsilat, tahsilat oranımız yaklaşık yüzde 24. 7020 rakamlı Kanun kapsamında 7 milyar 649 milyon liralık bir yapılandırma, burada da 1 milyar 747 milyon liralık bir tahsilat, tahsilat oranımız yüzde 22.45. 7143 rakamlı Kanun kapsamındaki yapılandırma fiyatımız 48.6 milyar lira, şu ana kadar tahsil edilen fiyat 6.6 milyar lira, bu da yaklaşık yüzde 16 civarında.”

Dhanelet vergi alamıyor

CHP Ankara Milletvekili Bülent Kuşoğlu, açıklanan rakamların gerek Maliye Bakanlığı gerekse SGK’nın geçmişteki yapılandırmalarda başarılı olmadığını gösterdiğini belirterek “Özellikle SGK’de oranlar çok daha düşük, Maliye Bakanlığı’nda da yüzde 50’ye bile ulaşan bir muvaffakiyet kelam konusu değil bu sefer de muhtemelen o denli olacak” dedi.

MHP’den vergi ıslahatı daveti

MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı ise kamu alacaklarının tekrar yapılandırılmasına yönelik düzenlemeye olumlu baktıklarını lakin bir vergi ıslahatına gereksinim olduğuna dikkat çekti.

Etiketler

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı