ekonomi

OECD ülkelerinde vergi indirimleri dhaneam ediyor

Dünya vergi yönetimleri, değişen iktisadi ve siyasi şartlara ahenk sağlamak emeliyle vergi yasalarında değişiklikler yapıyorlar. Bu değişikliklerin bir kısmı daha adil bir vergi nizamı sağlamaya yönelirken bir kısmı da artan kamu harcamaları hasebiyle gelir artırmaya yönelik tedbirlerden oluşuyor. Lakin, milletlerarası vergi rekabetinin ve vergi cennetlerinin tesirini de bu değişimlerde göz gerisi etmemek gerekiyor.

OECD her yıl üye ülkelerde yapılan vergi ıslahatlarına yönelik rapor yayınlıyor. Bu yıl yayımlanan Raporun gelir ve kurumlar vergilerine yönelik kısmında birçok ülkede yapılan ıslahat çalışmalardan örneklere yer verildi. Bu Raporun pandemi periyodu öncesi ıslahatları içerdiğini ayrıyeten belirtmek gerekiyor.

2020 yılında da birçok ülkede gerçek bireyler üzerindeki vergi yükünün azaltılmasına yönelik vergi ıslahatlarına dhaneam edildi. Bu ıslahatlar bilhassa vergi adaletinin sağlanmasına yönelik olarak düşük ve orta gelirli bireyler ve aileler üzerindeki vergi yükünün azaltılmasına yönelikti. Buna karşılık sermaye gelirleri üzerindeki vergi düzenlemelerine yönelik değişiklikler hudutlu kaldı. Gelir vergisi ve toplumsal güvenlik katkı hisseleri OECD üyesi ülkelerde değerli bir gelir kaynağı ve ikisi birlikte vergi gelirlerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor.

İşgücü üzerindeki vergi yükü, 2008 finansal krizinden sonra artmış olsa da 2013-2019 yılları ortasında düşme eğiliminde oldu. Vergi literatüründe çalışanın patrona maliyeti ile emekçinin eline geçen fiyat ortasındaki fark olarak tanımlanan vergi takozu oranı 2019 yılında ortalama yüzde 36 olarak gerçekleşti. Son yirmi yılda bilhassa çocuklu ailelerin vergi yükünde kıymetli bir azalma meydana geldi.

Gelir vergilerinde yapılan ıslahat alanlarından birisi de vergi oranlarında yapılan değişiklikler. Üst dilim vergi oranlarında üç ülke indirime giderken iki ülkede artış gerçekleşti. Yunanistan, Hollanda ve İsveç vergi oranlarında indirime giderken, Türkiye ve Şili vergi oranlarını artırdı. Hollanda’da üst gelir kümesine uygulanan vergi oranı yüzde 51.75’ten, yüzde 49.5’e indirildi. İsveç, üst dilim oranını kaldırdı. Yunanistan’da 40.000 Euro üzerindeki gelirler için vergi oranını yüzde 44’e indirildi. Buna karşılık Türkiye ve Şili’de üst dilim vergi oranları yüzde 40’a çıkarıldı.

2019 yılında gelir vergisi tarifelerinin orta dilimlerinde yapılan vergi oranı değişiklikleri daha çok indirim olarak gerçekleşti. İzlanda, Yunanistan, Polonya, Almanya, Slovak Cumhuriyeti, Danimarka ve Avusturya’da yapılan vergi indirimleri daha çok düşük gelir kümelerinin vergi yüklerini azaltmaya yönelikti.

2019 yılında ve 2020 yılına yönelik olarak yapılan gelir vergisi ıslahatlarının değerli bir kısmı düşük ve orta gelirliler üzerindeki vergi yükünü azaltmayı amaçlayan vergi matrahlarının daraltılmasına yönelik reformlardı. Bu kapsamda 33 ülkede vergi matrahları daraltılırken öbür bir tabir ile daha hanevel vergiye tabi olan bahisler vergi dışına çıkartılırken yalnızca üç ülkede gelir vergisi matrahları genişletildi. Vergi matrahlarının daraltılması daha çok çocuklar, yaşlılar ve engelliler, özgür meslek çalışanlarına yönelikti. Slovenya, İrlanda ve Finlandiya’da vergi dilimleri genişletilerek, mükelleflerin üst dilimlere çıkmaları yavaşlatıldı. Slovak Cumhuriyetinde, özgür meslek karı elde edenlerin aylık istisna fiyatları arttırıldı.

Şili ve Finlandiya ise gelir vergisi matrahlarını genişleten ülkeler. Şili’de pay senedi alım satım karları üzerindeki istisna kaldırıldı. Finlandiya’da ise uzun vadeli konut alım-larında (mortgage) ödenen faizin gelir vergisi matrahından indirim oranını yüzde 25’ten yüzde 15’e düşürüldü.

Kurumlar vergisi oranlarında indirim dhaneam ediyor

Bilhassa kurumlar vergisi oranı yüksek ülkelerde, vergi oranlarında indirim dhaneam ediyor. Yatırımların teşvik edilmesi ve Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik istisnalar da artarak dhaneam ediyor. Ayrıyeten OECD’nin BEPS çalışmaları kapsamında, birçok ülkede çok uluslu şirketlerin izlenmesi ve vergilendirilmesine yönelik çalışmalar dhaneam ediyor.

2000 yılında kurumlar vergisi oranı yüzde 30’un üzerinde olan 23 ülke varken bugün yalnızca iki ülke kaldı. Bu ülkeler Portekiz ve Fransa oldu. Vergi indirimleri, daha çok yüksek vergi oranlarına sahip G7 ülkelerinde gerçekleşti. En düşük kurumlar vergisi oranlarına sahip ülkeler yüzde 9 ile Macaristan ve daha sonra yüzde 12 ile İrlanda geliyor. 2020 yılında Belçika, Kanada, Fransa, Yunanistan ve Endonezya’da vergi oranlarında indirime gidildi.

OECD üyesi ülkelerde yaygın olan bir uygulama ve küçük ve orta ölçekli işletmeler için düşük kurumlar vergisi oranları uygulanması. 2020 yılı için Hollanda, Macaristan, Slovak Cumhuriyeti, Portekiz üzere ülkelerde KOBİ’ler için kurumlar vergisi oranları indirildi.

Ayrıyeten Fransa ve Polonya’da 2019 yılında, Şili’de 2020 yılında Patent Box rejimleri için vergi indirimlerine gidildi. Ayrıyeten 2019 yılında birçok ülkede kurumlar vergisi matrahının istisna ve muafiyet yoluyla daraltılmasına yönelik bir düzenleme yapıldı. Türkiye 2019 yılında Ar-Ge ve patent box rejimleri için vergi matrahını daraltan ülkeler ortasında yer alıyor.

Etiketler

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı