ekonomi

Dökümcü numunenin fiyat tartısını taşımak istemiyor

BARIŞ SEDEF

Otomotivden güce, kimyadan tarım kesimine kadar endüstrinin bütün kolları için kritik bir yere sahip olan döküm bölümü, ihracatı artırmak ismine kullanılmış döküm modeli/kalıbı ithalatı fiyatlamasında tartı üzerinden yapılan tarifelendirmenin, 1 Ocak 2015’ten hanevelki düzenleme olan ‘modelin fatura bedeli’ üzerinden yapılmasını talep ediyor. DÜNYA ve Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği (TÜDÖKSAD) tarafında gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısına DÜNYA gazetesi müellifleri Rüştü Bozkurt ve Vahap Munyar ile TÜDÖKSAD idare heyeti üyeleri katıldı. Gerçekleştirilen toplantıda ayrıyeten güç maliyetlerindeki artışlar, kullanmış olan atık kumların farklı alanlarda kıymetlendirilmesi, COVID-19’un kesimdeki iş hacmine tesirleri, mavi ve beyaz yakalı işçi istihdamı konusunda karşılaşılan sıkıntılar ve tahlil teklifleri ele alındı.

TÜDÖKSAD Idare Heyeti Lideri Umur Denizci 1 tonluk bir kalıbın, içindeki sandıkla ve başka hami eserlerle birlikte tartısının 5 ila 6 tonu bulduğuna dikkat çekerek, “Modellerle ilgili kalıplar yapısı gereği ağır olabiliyor. Bu eserler sandıklara bağlı modüller olarak geliyorlar ve bu yükün döküm süreci yapılan kesimin tartısı ile rastgele bir ilgisi yok. Bu kapsamda gümrükte kilogram başı 15 dolar gümrük vergisi ve KDV ödeniyor. Bu KDV’ler geri de alınabiliyor lakin bu durumun uzun sürmesi üzere bir süreç kelam konusu” dedi. Gümrüklerden alınan kalıpların vergilendirme tarifesinin ikinci el eski makine ithalatı ile tıpkı olduğunu kaydeden Denizci, kalıp modellerin fatura bedeli üzerinden gümrükte tarifelendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Alıcı şirket maliyete katlanmayıp diğer bir ülkeye yönelebiliyor”

Türkiye’nin döküm dalında yıla nazaran Avrupa’da 2 ila 3 dünyada ise 10 ila 11’inci sırada yer aldığına dikkat çeken Denizci, “Birçok Avrupa firması, döküm alanında satın alma müdürünü Çin’e göndermiyor. Müşteri alternatif olarak Türkiye’ye geliyor ama üretici tarafından hazırlanmış olan döküm modeli yahut kalıbı Türkiye’ye geldiğinde ve üretici firmada gümrükte modelden bağımsız ortaya çıkan tartı üzerindeki maliyeti gelen firmaya yansıtmaya kalktığında alıcı şirket maliyete katlanmayıp öbür bir ülkeye yönelebiliyor. Hem kesimin hem de Türkiye’deki ihracatının artırması konusunda ‘kullanılmış döküm modeli/kalıbı ithalatı fiyatlamasında’ yapılacak düzenlemeler son derece önemli” değerlendirmesinde bulundu. Başka taraftan kesimin ihracat katma pahasını artırmaya yönelik önemli bir uğraş içinde bulunduğunu, üretilen döküm materyallerinin direkt montaj çizgisinde kullanılabilecek halde işlenmiş olarak ihraç edildiğini, bu sayede bölüm ihracatının 4 ila 5 milyar Euro civarına yükseldiğini kaydeden Denizci, “Ortalama’da kilogram başı ihracatımız 2,74 Euro dolayında” diye konuştu.

“Alternatif olarak Doğu Avrupa ülkelerine yönelik yapılan araştırmalar var”

Ardemir Döküm Idare Heyeti Lideri Mehmet Ali Acar, kalıp tedariki konusunda süreksiz ithalatta 6 aylık süreyi uzatma yoluna gidilmesinin hakikat bir atılım olacağının altını çizerek şunları söyledi: “Sonuçta model bize ilişkin değil. Müşteri bu modeli ne vakit isterse bizim bu eseri müşteriye gönderme yükümlülüğümüz var. Burada güya alım-satım yapmışız üzere bir durum oluşuyor. Gelen kalıp kullanılmış gereç muamelesi gördüğü için fiyatlama konusunda önemli sıkıntılar yaşıyoruz. Bu uygulamadan ötürü boş yere KDV ve fazladan gümrük vergisi ödüyoruz. Avrupa; bu alanda ülkemizdeki tedarik zincirindeki bu ezayı gördüğü için kendi içine dönmeye başladı. Hasebiyle bu gidişin önüne geçmek istiyoruz.”

“Emanet sistemi geliştirilmeli”

Özgümüş Döküm Idare Konseyi Lideri Bülent Özgümüş, kullanılmış döküm modeli/kalıbı İthalatı konusunda farklı bir düzenleme yapılması gerektiğini öne sürerek şunları söyledi: “Sonuçta gelen kalıpları biz satın almıyoruz. Dhanelet burada muhakkak bir tarih koyarak ve gelen eserlere emanet sistemi stilinde bir model oluşturarak bu eserin ilgili ülkeye tekrara gönderilip gönderilmediğini denetleyecek bir sistemi dhanereye almalı. ”

“Atık kumlar asfalt imalinde kullanılabiliyor”

Ferro Döküm Idare Konseyi Lideri Kadir Efe, bu kumların bölüm içinde geri kazanımla tekrar kullanıldığını ama özelliğini kaybetmeleri sebebiyle makul bir müddet sonra artık kullanılamadığını kaydetti. Avrupa Birliği ülkeleri ve ABD’de döküm süreçleri sonucunda oluşan atık kumların dolgu materyali, tarım toprağı, asfalt üretimi ve çimento imalatı üzere değişik alanlarda kullandığına işaret eden Efe, “Atık hale gelen ve büsbütün doğal materyaller olan silis kumu ve kömür tozu karışımı olan bu eseri başka ülkelerde olduğu üzere yine kıymetlendirme tekniğiyle iktisada geri kazandıramıyoruz. Bu atık, ikincil hammadde sınıfında dolgu materyali olarak karayollarında ve asfalt imalinde kullanılabiliyor” dedi. Yıllık bazda Türkiye’de 800900 bin ton civarında atık kum ortaya çıktığını lisana getiren Efe, “Biz elde edilen atık kumlarla ilgili teknik bilgileri, yurt dışındaki uygulamaları ve standartları da Etraf ve Şehircilik Bakanlığımıza sunduk. Lakin bu eserin tekrar kullanıma sokulamayacağı istikametinde bir algı var, bununla savaşıyoruz” tabirlerini kullandı.

İş kaybının yüzde 20 ila 30 civarında olacağı öngörülüyor

Demisaş Döküm Emaye Genel Müdür’ü Emre Giray, COVID-19 nedeniyle nisanda önemli bir şok yaşadıklarını söz ederek, yaptıkları rutin satışın yalnızca yüzde 15’lik kısmını gerçekleştirdiklerini belirtti. Mayısta iş hacimlerinin %40-50, haziranda ise %60-70 düzeylerine çıktığını anlatan Giray, “Gidişatta bu ay daha uygun olacağını öngörüyoruz. Öbür taraftan Türk metal döküm bölümü hem yurt içi hem de yurt dışından verilen siparişlerin %75’lik kısmında erteleme yahut iptalle karşılaştı. Hastalık nedeniyle sektörel iş gücü kaybı yüzde 15 civarında oldu. Tesislerimizin üretime orta verme oranı ise %40 olarak gerçekleşti. Yüklü orana baktığımızda pandemi sürecinde bölümde yüzde 48’lik bir iş kaybı kelam konusu oldu. Yıllık kaybın ise %20 ila 30 ortasında yer alacağını öngörüyoruz” dedi.

“Personel konusunda önemli meseleler var”

Erkunt Sanayi Genel Müdürü Dilek Gündüz de, kesimde işçi temini konusunda önemli meseleler yaşadıklarına dikkat çekerek, “Organize sanayi bölgesindeki tesisimiz kentin içerisinde, üniversitelere yakın olmamıza karşın genç mühendisleri kesime çekmekte zorlanıyoruz. Bilhassa mavi yakalı işçi temini konusunda önemli meselelerle karşı karşıyayız. Üstelik kesimdeki fiyat aralıklarının da başka bölümlerden fazla olduğunu söyleyebilirim. Otomasyon sürecine gidildiği için bölümde bayanların da istihdam edildiğini görmek mümkün” biçiminde konuştu.

Beş yılda dünya döküm üretiminden aldığı hisse yüzde 34 oranında arttı

TÜDÖKSAD Genel Sekreteri Koray Hatipoğlu 2013’ten 2018’e kadar Türk metal döküm dalının dünyada aldığı hissenin yüzde 1.5’ten yüzde 2’ye yükseldiğini tabir etti. Dalın 2018’e nazaran 2019 yılında, üretim hacmi bakımından yüzde 2.6’lık büyüme kaydettiğini lisana getiren Hatipoğlu, “Türkiye’de 900 civarında dökümhane var. Kesimdeki üretimin yüzde 85’i, ihracatın ise yüzde 90’lık kısmı derneğimiz üyeleri tarafından gerçekleştiriliyor. Ayrıyeten Türkiye’nin globalde döküm imalatındaki üretim hacmini yüzde 34 oranında artırdığı görülüyor” bilgisini verdi. Demir gurubunda son yıllarda sabit bir gidişatın gözlemlendiğini anlatan Hatipoğlu, “Ancak demir dışı eserlerde, başta alüminyum döküm olmak üzere arabalardaki hafifleme çalışmaları kapsamında uygun alüminyum alaşımlarının geliştirilmesiyle son yıllarda önemli bir ivmelenme kelam konusu” açıklamasını yaptı.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı