sağlık

Dertlerde belirsizlik korkusu ve meçhullüğü kabul etmek

Belirsizlik, bir durum yahut vukuatı tanımlayamama esnasında bekleme sürecidir. Belirsizlik duygusu şimdiki dhaneranda deneyimlenir ve gelecekteki mümkün sonuçları öngörmeyi amaçlar. Örneğin bir test sonucu, işsizlik, bir mekana geç kalmak, yeni biriyle tanışma, koronavirüsü birer belirsizliktir. Fark edeceğiniz üzere ferdi ve toplumsal belirsizlikler vardır. Toplumsal belirsizlikler, ferdi belirsizliklerden daha korkutucu olabilir. Güzel de belirsizlik kişileri neden korkutur?

hanerimsel bakıştan, insanın savunma sisteminin bir modülü diyebiliriz. Örneğin birinci çağlarda meyve toplamaya giden birinin yırtıcı hayvanlara karşı tetikte kalmasını sağlamış olabilir fakat günümüze geldiğimizde yırtıcı hayvan ile testin, yeni biriyle tanışmanın beyindeki amigdala kesimini tıpkı shaneiyede uyarması şaşırtıcı olmaz mıydı? Buraya kadar mekanizmayı anlattım. Mümkün sıkıntılara dikkat çekelim.

Müphem durum ile var olan his arasında bir uyuşmazlık olduğunda ruhsal meselelerden bahsederiz. Örneğin kedi fobisini ele alalım. Kedi fobisi olan insanlar, kedinin çok hareketli olduğunu, ne hareket yapacağını kestiremediklerinden bahsederler. Bu durum onları korkutur. Inançta hissetmezler. Bu türlü olunca “zarar göreceği” mütalaaları daha gerçekçi bir hal alır. Yani inançta hissetmezsek, her şeyi tehlikeli algılarız. Bu tip dehşetler yaşayan bireylerin hayatının öteki meydanlarında da meçhul durumlara ağır dehşetle reaksiyon verdiklerini görebiliriz (ÇOK DEĞERLI BİLGİ). Bu duruma da anksiyete (kaygı) bozukluğu diyoruz. Gelgelelim belirsizlik yalnızca telaşa neden olmaz, umutsuzluk, tükenmişlik, öfke üzere hisleri da beraberinde getirir.

Beşerler belirsizlik hisleriyle çeşitli biçimde baş ederler. En sık baş etme biçimi DENETIM ETMEKtir. Yani meçhullüğü ortadan kaldırmaya çalışırlar. Anksiyetede daha ağır konrtol yapılır. Lakin hayat bu kadar denetim edilebilir olmadığı için hisleri daha da ağırlaşır. Sonra yine belirsizlik-kontrol etme birbirini takip eder durur…

DENETIM ETME fazla olduğunda telaşın artacağından bahsedeceğiz.


Görsele baktığınızda Denetim ettiklerim ve kontrolümün dışında kalanları göreceksiniz.. Bizler denetimimiz dışında olan şeylerin farkında olursak onları denetim etmek için boşa kürek çekmeyiz ve gerektiğinde kabulleniriz. Hayatımızda belirsizliklere karşı alacağımız abartılı önlemleri sonlandırmalıyız. Önlemlerimiz makul olmalı..

Madalyonun bir tarafında önlem varsa gayri tarafında risk alamamak vardır. Leo Buscaglia'dan bir alıntı yapalım: “Yaşamdaki en büyük risk; hiçbir riske girmemektir. Gülmek; aptal üzere görünme riskini göze almaktır. Ağlamak; duygusal olarak nitelendirilme riskini göze almaktır. Bir diğerine elini uzatmak; bağımlı olma riskini göze almaktır. Shanemek; karşılığında shaneilmeme riskini göze almaktır. Yaşamak, ölme riskini göze almaktır. Umut etmek; umutsuzluk ve başarısızlık riskini göze almaktır.” Dert problemlerinde bu risk gerçekle koordinasyonlu olmaz, neticede dert artar. Örneğin kedi fobisi olan kişi için kediyle karşılaşmak bir risktir. Riskten mümkün olduğunca uzaklaşılır. Risk almayı kolaylaştırmak için günlük rutinlerinizi bazen bozun. Ani kararlar verin. Bir anda direksiyonu öteki yollara kırın (Gerçek ve mecaz anlamda)..

Bu görsel ise belirsizlikleri kabul etmeniz ve endişenizin azalması için hanevel konfor yerinizi terk etmek zorunda olduğunuzla ilgili. Önlemi bıraktıkça, risk aldıkça konfor yeriniz bozulacak. Birinci başta korkutacak olması pek alışılagelmiş fakat konforunuzu bozdukça gelişirsiniz. Özet olarak bir muvaffakiyet hikayesinden ziyade öğrenme sürecinden bahsettim. Düşmeye müsaade vermeliyiz. Düştükçe canımız acıyacak, canımız acıdıkça öğreneceğiz.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı