ekonomi

COVID-19’a yerli aşı klinik haneresinde

YASEMİN SALİH

Dünya, koronavirüsün dalga uzunluğunu ölçmekten vazgeçti artık. Herkes, bilim insanlarından gelecek, aktifliği kanıtlanmış bir ilaç ya da aşı haberine kilitlenmiş durumda. Amerikan Ulusal Tıp Kütüphanesi (US National Library of Medicine) kayıtlarına bakıldığında bilim insanları, 2 bin 684 proje ile COVID-19’a dhanea bulmaya çalışıyor. Dünya Sıhhat Örgütü’nün kayıtlarında ise COVID-19’la ilgili 1.976 çalışma görülüyor. Türkiye, pandemi sürecinde sanayi alanındaki üretimi kadar bilimsel çalışmalara verdiği ehemmiyetle de dünyanın ilgisini çeken ülkeler ortasında yer aldı. Amerikan Ulusal Tıp Kütüphanesi kayıtlarında Türkiye’den COVID-19’la ilgili 73 ilaç, aşı ve araştırma projesi yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, COVID-19’la ilgili çalışmaları yakından takip etmekle kalmıyor, ayrıyeten TÜBİTAK aracılığıyla bu projeler ve bilim insanları destekleniyor. Bu takviyeler hangi boyutta, bakanlığın koronavirüsle gayret siyaseti ve gelinen nokta hakkında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, DÜNYA’ya özel açıklamalarda bulundu. Varank, “Salgın ülkemiz hudutlarına girmeden çok hanevel, yani şubat ayında, aşı ve ilaç geliştirme alanındaki en uzman araştırmacılarımızı bakanlığımızda ağırladık. Yol haritamızı oluşturduk ” dedi.

18 proje yakın takipte

Bakanlığın 2019’da başlattığı TÜBİTAK 1004 Yüksek Teknoloji Platformları Daveti, koronavirüs periyodunda Türkiye’deki araştırmalara taban oluşturmuş. Aslında var olan aşı ve ilaç araştırma kümelerini bu süreçte bir ortaya topladıklarını anlatan Bakan Varank, sürecin en süratli ve aktif biçimde yürütülebilmesi için TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü’nün uyumunda COVID-19 alt platformunun kurulduğunu da hatırlattı. Varank kelamlarını şöyle sürdürdü: “Platform kapsamında hala 8 aşı ve 10 ilaç projesi yürütülüyor. Projeleri maddi olarak destekliyoruz. Projelerin tüm gereç ve aygıt tedarikleri, hizmet alımları ve bursiyer gereksinimlerine yönelik süreçler TÜBİTAK MAM’ın bütçe ve satın alma üniteleri tarafından gerçekleştiriliyor. ” Bakanlık olarak Türkiye’deki genç araştırmacıların gücünü çok kıymetli bulduklarını belirten Varank, “Aşı ve ilaç geliştirme projeleri için Star Bursları’nı oluşturduk. Bunlara başvuran 340 öğrenci ve araştırmacının projeleri incelendikten sonra 300’ü takviyeye hak kazandı. Desteklediğimiz 30 araştırmacı, Sıhhat Bakanlığı ve TÜSEB’in projelerinde misyon alıyor” dedi.

Bilimsel sonuçlar elde ediliyor

Varank, desteklenen araştırmalarda gelinen nokta hakkında da bilgi verdi. Yapılan çalışmalarda birtakım ilaçların SARS Cov-2 virüsünü durdurmada tesirli olabileceklerine dair bilimsel kanıtlar elde edildiğine dikkat çeken Varank, son olarak Medipol-Atabay İlaç işbirliğinde faviripavir ilaç etken unsurunun yerli ve ulusal olarak sentezlenmesinin de memnunluk verici olduğunun altını çizdi. Varank’ın verdiği bilgiye nazaran rekombinant nötralizan antikorların geliştirildiği projeler de dhaneam ediyor. Bunlarla ilgili “antikor kütüphaneleri” oluşturuluyor. Bunların tarama testleri yapılacak ve aktif antikorlar seçildikten sonra ilaç olarak geliştirilecek. İthal edilen birtakım virüs proteinlerini yerli üretme kabiliyeti oluştuğunu belirten Varank, “Bunların ticarileştirilmesi için çalışmalar yapılıyor. Yeni doğal bir molekül olan grifithsin ile ilgili antiviral aktivite çalışmalar dhaneam ediyor. Ayrıyeten bu molekülün yeni rekombinant formları da sentezlenip test ediliyor” diye konuştu.

Aşıda fare testleri ay sonunda bitiyor

Türkiye’deki COVID-19 aşı projelerine de değinen Bakan Varank, dünyada çalışılan tüm aşı yollarına ek olarak, daha özgün ve yenilikçi usulleri de içeren aşı projeleri yürütüldüğünü söz etti. “Yani yurtdışındaki projelerden eksiğimiz yok, aksine fazlamız var” diyen Varank, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Özellikle plasmid tabanlı DNA aşısının birinci hayvan denemeleri muvaffakiyetle tamamlandı. Adenovirüs tabanlı aşının fare testleri temmuz sonunda tamamlanacak. Bu aşılar için TÜSEB’e klinik çalışma takviyesi başvurusu yapıldı ve müracaat geçtiğimiz hafta kabul edildi. Pilot üretime yönelik hazırlık dhaneam ediyor. Virüs Gibisi Parçacık temelli aşı çalışmasında (ODTÜ-BİLKENT) birinci hayvan deneyleri olumlu gidiyor, araştırmacılarımız aşıyı daha faal hale getirmeye dhaneam ediyor. İnaktif aşı (Selçuk Üniversitesi) çalışması da dhaneam ediyor. Yakında hayvan denemeleri başlayacak. Tüm projelerde 429 kişi misyon yapıyor.”

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı