ekonomi

ASO Lideri Nurettin Özdebir DÜNYA’da

Dünya Gazetesi Genel Koordinatörü ve Muharriri Vahap Munyar bu hafta Ankara Sanayi Odası Lideri Nurettin Özdebir’i konuk ediyor. 

Dünya’nın dijital platformlarında 15.00’de gerçekleşecek olan canlı yayında COVID-19 sürecinin Ankara’daki sanayi kuruluşlarını nasıl etkilediğini, üretimi büsbütün durduranların olup olmadığını,  hükümetin açtığı takviye paketi Ankara’daki sanayi kuruluşlarına nasıl yansıdığını, savunma sanayi kuruluşlarında ne üzere gelişmeler yaşandığını ve pandemi sürecinde yatırıma başlayabilen üyelerin varlığı konuşulacak. 

Birebir vakitte canlı yayınlanacak olan röportajda ASO’nun tamamlayıcı para teklifini de konuşulacak.

Canlı yayın 26 Temmuz pazar günü, saat 15:00’da Dünya Gazetesi Facebook, YouTube ve Scope hesaplarından yapılacak.

ASO TAMAMLAYICI PARA ÖNERİSİ NEDİR?

Canlı yayında ASO’nun tamamlayıcı para teklifini de konuşulacak. Küresel salgın ile birlikte birtakım dallar faaliyetlerini durdururken, birtakım dallar de üretim kapasitelerini düşürmüşlerdir. Bu sürecin daha az hasarla giderilmesinde, hükümetin bir mali genişleme zaruriliği ortaya çıkmaktadır. Gerçek bölüm borçlarının hayli yüksek olduğu ve borç çhaneriminin Covid-19 pandemisinin yol açtığı kriz nedeniyle sürdürülmesinin zorlaştığı ve ekonomik çhanerimin değerli ölçüde aksadığı bir dhaneirden geçiyoruz.

Mhanecut durumda, kamunun mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan borçları ve firmaların indirilecek KDV’lerine karşılık, Hazine’nin alacaklı firmalara tamamlayıcı bir para aktararak, gerçek kesim üretimindeki yavaşlamayı frenleyeceği, likiditeye ulaşacağı ve çarpan tesirleri kanalıyla ekonomik canlanmaya kıymetli bir katkısının olacağını düşünmekteyiz. Maliye Bakanlığımız ikame para çıkartsa, bu para elektronik olarak şirketlerin banka hesaplarına gönderilse, şirketler de bu sanal ikame parayı borç ödemede, mal ve hizmet alımlarında 3 ay vadeli çek olarak kullansa, bu süreç içinde firmaların düzenlediği bu üç ay vadeli çekler 5 sefer el değiştirirse, çarpan tesiriyle dhaneletimiz en az piyasaya sürdüğü ikame para kadar vergi geliri elde edebilecektir.

Bir iktisatta borçlarla alacakların toplamı sıfırdır. Meşhur bir öykü vardır. Kasabaya gelen turist otelde odaları görmek ister, otelci kaparo karşılığı odaları görebileceğini söyler. 100 doları veren turist odalara bakarken, kasap otele tahsilata gelir ve o 100 doları alır. Kasap manava, manav diğerine derken sonunda otele borcu olan adama kadar dolaşır ve adam da gelip otele borcunu öder. Bu sırada oteli gezmeyi bitiren turist kasaya gelir ve beğenmediğini söyleyip parasını alır sarfiyat. Lakin bu süreçte kasabadaki herkesin borcu ödenmiştir. Böylelikle hem iktisat hareketlenecek, hem de firmalar kasabadaki esnaf üzere borç yükünden kurtulacaktır. Tamamlayıcı para sistemine hoş bir örnek: WIR Bank, İsviçre’de konaklama, inşaat, imalat, perakende ve profesyonel hizmet alanlarında faaliyet gösteren bağımsız bir tamamlayıcı para ünitesi sistemidir.

WIR, çift para ünitesi süreçleri oluşturmak için İsviçre Frangı ile birlikte kullanılan WIR Frangı ismi verilen özel bir para ünitesini yayınlar ve yönetir. WIR Frangı, müşterilerin ticaret hesaplarına yansıyan elektronik bir para ünitesidir ve hasebiyle kağıt para yoktur.

Bu sistemin hedefi, iştirakçi firmaların satış, nakit akışı ve kâr oranlarını artırmaktır. WIR, üyelerine WIR Frangı olarak kredi veren bir kredi sistemi oluşturmuştur.

Kredi limitleri, tarafların varlıkları ile garanti altına alınmıştır. Bir diğer deyişle, iştirakçilerin varlıkları kredi teminatı olarak fonksiyon görmektedir.

Bu sistemde iki üye bir sürece girdiğinde, alıcı firmanın gereksinim duyduğu nakit ölçüsü azalmaktadır. WIR, çift para ünitesi süreçleri oluşturmak için İsviçre Frangı ile birlikte kullanılan WIR Frangı ismi verilen özel bir para ünitesini yayınlar ve yönetir. WIR Frangı, müşterilerin ticaret hesaplarına yansıyan elektronik bir para ünitesidir ve münasebetiyle kağıt para yoktur. Bu sistemin maksadı, iştirakçi firmaların satış, nakit akışı ve kâr oranlarını artırmaktır. WIR, üyelerine WIR Frangı olarak kredi veren bir kredi sistemi oluşturmuştur. Kredi limitleri, tarafların varlıkları ile teminat altına alınmıştır. Bir öbür deyişle, iştirakçilerin varlıkları kredi teminatı olarak fonksiyon görmektedir. Bu sistemde iki üye bir sürece girdiğinde, alıcı firmanın gereksinim duyduğu nakit ölçüsü azalmaktadır. Literatürde bu sistemin genel ekonomik kriz vakitlerinde istikrarı artırdığını, iş çhanerimlerinde yaşanan gerilemeleri azalttığını ve sıkıntı vakitlerde İsviçre iktisadını dengelemeye yardımcı olduğunu belirten akademik çalışmalar mhanecuttur.

Pekala bu parayı kime, nasıl dağıtacağız? Burada bize hakkaniyet kurallarına nazaran dağıtmamız için objektif bir kriter gerekli. Burada kriter olarak firmaların dhanereden KDV’lerini ve öbür kamu borçlarını baz alabiliriz. Verilen ikame paralar hesaptan düşülür, esasen ilişkin oldukları malların satışı gerçekleştirildiğinde firmalar bu KDV’leri mahsup edeceklerdi. Artık peşinen mahsup etmiş olacaklar. Tahsil ettikleri KDV’yi de olduğu üzere vergi dairesine yatıracaklar. Sonuç olarak kamunun bir ziyanı kelam konusu olmadığı üzere, kesilen 3 ay vadeli çekler piyasada ne kadar el değiştirirse çarpan tesiriyle o kadar daha KDV alacağı doğacaktır.

Pekala vade sonunda bu çekleri kim ödeyecek? Vade sonunda bu çeki elinde bulunduranlar kamuya olan borçların ödemek sureti ile Hazine’nin hesaplarını kapatmış olacaklardır. Bu operasyonun yararlarını şu biçimde sıralamak mümkün:

1-Geniş bir mahsuplaşma imkânı ile işletmelerin tıpkı kasabadaki esnaf üzere borç yükü azalacaktır.

2-Piyasaları harekete geçirecektir.

3-Artan iş hacmi ile birlikte istihdam olumlu istikamette etkilenecektir.

4-Artan iş hacmi ile kamu gelirleri artacaktır.

5-Firmaların ve bankaların bilançoları düzelecektir.

 Bu operasyonda Kamu likidite istikrarının olumsuz etkilenebileceği söylenebilir fakat aslında firmalar tahsil ettikleri KDV’yi indirilecek KDV hesabından mahsup edecek, bakiyesini ödeyeceklerdi. Bu nedenle tersine artan iş hacmi nedeni ile kamu gelirlerini artıracaktır. Bu modeli dayanaklar nitelikte, Euro’nun mimarlarından olan Bernard Lietaer, tamamlayıcı para ünitelerinin savunucusu olmuştur ve finansal sistemin geleceğinde alternatif para üniteleri ve ödeme araçlarının oluşturulmasının zarurî olduğunu belirtmiş ve “Alternatif ödeme araçları, atıl kaynakların kullanılmasını sağlamak için özel olarak verildiği sürece enflasyonist baskılar oluşturmaz. Olağan ulusal para ünitelerinin ve tamamlayıcı para ünitelerinin farklı roller oynadığını fark etmek değerlidir. Alternatif para üniteleri ekseriyetle kriz vakitlerinde kullanılmaktadır” demiştir.

Nurettin Özdebir kimdir?

Ankara Sanayi Odası Lideri Nurettin Özdebir 1953 yılında Yozgat’da doğdu. Birinci orta ve lise eğitimini Ankara’da tamamlayan Özdebir, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İşletme kısmından 1974 yılında mezun oldu. Özdebir; 1964 yılından beri Ankara Sanayi Odası üyesi olan ve babası Ekrem Özdebir tarafından kurulan Nuriş Elektrik ve Kaynak makinaları San.Tic. AŞ’de 1974 yılında çalışma hayatına başladı. Özdebir, hala Şirketin Idare Heyeti Başkanlığı vazifesini yürütmektedir. 1992 yılında Elektrik Sanayi Meslek Komitesi’nden Meclis üyeliği misyonuna seçilen Özdebir, 2005 yılında ASO Idare Şurası Lider Yardımcısı oldu. Özdebir, 26 Temmuz 2007 tarihinde Ankara Sanayi Odası’nın 9. Lideri oldu. Nurettin Özdebir, Ankara Sanayi Odası’nın 29 Ocak 2009 tarihinde yapılan 14. Periyot, 10 Mayıs 2013 tarihinde yapılan 15. dhaneir ve 10 Nisan 2018 tarihlerinde yapılan 16. Dhaneir seçimlerinde Idare Şurası Başkanlığı misyonuna tekrar seçildi. Özdebir, 2009-2013 yılları ortasında 4 yıl müddetle Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Sanayi Kurulu Başkanlığı misyonunu de yürütmüştür. Özdebir, ayrıyeten 2011-2013 yılları ortasında 2 yıl mühlet ile Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Idare Heyeti Başkanlığını da yapmıştır. haneli ve bir çocuk babası olan Nurettin Özdebir, İngilizce ve Almanca biliyor.

Özdebir tekrar ASO Lideri seçildi
Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı