genelhabermagazinmodasağlıkteknolojiVideo

50 Yıldır Çözülemeyen Matematik Problemi Çözüldü

ABD’de Lisa Piccirillo isimli bir doktora mekteplisi, birinci sefer 2018 yılında katıldığı bir seminerde duyduğu tam 50 yıldır çözülemeyen matematik meselesini, sadece boş devirlerinde vakit ayırarak bir haftadan kısa vadede çözmeyi başardı.

Conway Düğümü’ ismi verilen mesele üzerinde çalışmaya başladığında Teksas Üniversitesi’nde doktora eğitimi gören Piccirillo, üniversitedeki öğretmenlerinden Profesör Cameron Gordon ile konuşurken pek rahat bir tutumla yaptığı hesaplamalardan bahsetti. Piccirillo, Quanta’ya yaptığı açıklamada profesörün o anki yansısını “Birden ‘Neden daha fazla heyecan duymuyorsun’ diye bağırmaya başladı. Çılgına dönmüştü” laflarıyla anlattı.

Lisa Piccirillo, Conway Düğümü’nü birinci defa 2018’de katıldığı bir seminerde duydu:

Conway Düğümü sorunu, birinci kere 1970’te geçtiğimiz aylarda koronavirüsten hayatını kaybeden İngiliz matematikçi John Horton Conway tarafından gündeme getirilmişti. Lisa Piccirillo’nun, bu türlü bir meselenin varlığından birinci kere 2018 yılında katıldığı bir seminerde haberi oldu.

Çalışması geçtiğimiz aylarda Annals of Mathematics isimli bilim mecmuasında yayımlanan Piccrillo, sorunu çözmesinin akabinde Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) tedrisat üyeliği hizmetine getirildi.

Bir matematik düğümü nedir?

Matematiğin ana kollarından biri olan topolojinin konusu olan matematik düğümleri, matematikte ve münhasıran çizge teorisinde, bir çizgeyi oluşturan temel eleman olarak biliniyor. Gerçek hayattan örnek vermek gerekirse bir matematik düğümün uçları birleşiyor, en kolay düğümse halka halinde ve çözülemiyor. Lakin düğüm, kendi üzerinden geçtiği konumlar çoğaldıkça daha da karmaşıklaşıyor.

Seville Üniversitesi Matematik Enstitüsü’nden Marithania Silvero, matematik düğümlerini “Sezgisel fikir, bir ipi hayal etmek. Düğüm teorisi bu ip üzerindeki deformasyonlar üzerine çalışır. Bir öbür deyişle bu ipi nasıl eğebileceğimize, bükebileceğimize, katlayabileceğimize, gerebileceğimize bakarız. Lakin bu ipi kesemeyiz. Bu yasaktır” halinde anlatıyor.

Bir doktora mekteplisi, 50 yıldır çözülemeyen meselesi nasıl çözdü?

Daha evvel çok sayıda matematikçi tarafından ele alınan Conway Düğümü sorunu, hiç kimse tarafından çözülememişti. Sorunu çözmeyi başaran Piccirillo ise 11 farklı geçişi ve bükümü olan Conway Düğümü meselesini çözmek için daha az karmaşık olan ve ‘kardeş düğüm’ olarak diye bilinen emsal bir versiyon geliştirdi.

Kardeş düğüm üzerinde bir müddet çalışıp çözmeyi başaran Piccirillo, daha sonra bulgularını Conway Düğümü üzerinde uyguladı. Çalışmaları hakkında Quanta’ya konuşan genç deha, meselesi çözme sürecini “Gündüz üzerinde çalışmadım, zira gerçek matematik olarak görmüyordum. Daha çok bir konut ödevim üzere bakıyordum ve ben de konuta gidip, ödevimi yaptım” laflarıyla anlatıyor.

Piccrillo'nun profesörlerinden Elisenda Grigbsy, genç ismin başladığında düğüm teorisinde ve doğrusal cebrin ötesinde bir eğitimi olmadığını lakin bir hafta içinde çok sayıda doktora talebesinin zorlandığı denklemlerde başarılı olduğunu söylüyor.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı