ekonomi

2021 bütçesi Meclis’e sunuldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan 2021 Yılı Merkezi İdare Bütçe Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu.

AK Parti hükümetlerinin 19’uncu, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiş sonrası ise hazırlanan 3’üncü bütçe olan 2021 yılı bütçesi, bu yıl birinci kere Program Bütçe asıllarına nazaran hazırlandı. Merkezi İdare Bütçesindeki ödenekler, 68 program ortasında dağıtıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasını taşıyan teklifle, 2021 yılı Merkezi İdare Bütçesi bu yıl program bütçe sistemine nazaran uygulamaya konulacak. Program bütçe ile kamu yönetimlerinin bütçelerinin yasama süreçlerinde ve kamuoyu nezdinde hedef ve sonuçlarının anlaşılırlığının güçlendirilmesi ve hasebiyle şeffaflığının ve hesap verebilirliğinin daha da artırılması hedefleniyor.

Teklifte 2021 yılında bütçe masrafları 1 trilyon 346,1 milyar lira, faiz hariç sarfiyatlar 1 trilyon 166,6 milyar lira, bütçe gelirleri 1 trilyon 101,1 milyar lira, vergi gelirleri 922,7 milyar lira, bütçe açığı 245 milyar lira olarak öngörüldü.

ÖTV beklentisi 214 milyar lira

2021 yılında vergi gelirlerinin alt kalemleri ise şu biçimde varrakamm edildi:

“Gelir vergisi 195,3 milyar lira, kurumlar vergisi 105,2 milyar lira, özel tüketim vergisi 213,7 milyar lira, dahilde alınan KDV 70,6 milyar lira, ithalatta alınan KDV 194,9 milyar lira, motorlu taşıtlar vergisi 18,5 milyar lira, BSMV 28,5 milyar lira, damga vergisi 23,8 milyar lira, harçlar 34,4 milyar lira, öteki vergiler 37,9 milyar lira.”

Vergi dışı gelirlerin ise 178,4 milyar lira olması öngörüldü.

Teklifle, genel bütçe kapsamındaki kamu yönetimlerine 1 trilyon 223,5 milyar lira, özel bütçeli yönetimlere 119,9 milyar lira, düzenleyici ve denetleyici kurumlara da 2,7 milyar lira ödenek veriliyor.

2021 bütçesinde işçi masraflarına 326,6 milyar lira, toplumsal güvenlik prim ödemelerine 54,5 milyar lira, kamu kurum ve kuruluşlarının mal ve hizmet alım sarfiyatlarına 89,1 milyar lira, cari transferlere 536 milyar lira, sermaye masraflarına 103,7 milyar lira, sermaye transferlerine 8,8 milyar lira, borç verme sarfiyatlarına 38 milyar lira, yedek ödeneklere 9,9 milyar lira, faiz masraflarına de 179,5 milyar lira ayrılıyor.

Bütçeden lokal idarelere ayrılan kaynak, 114 milyar lira düzeyine ulaştı. Mahalli yönetimlere genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan hisse kapsamında 106,9 milyar lira, sokak aydınlatma dayanağı kapsamında 2,7 milyar lira, köylerin altyapısının desteklenmesi için oluşturulan KÖYDES projesi kapsamında 1,6 milyar lira, belediyelerin su ve kanalizasyon altyapılarını güçlendirmek için oluşturulan SUKAP projesi kapsamında 897 milyon lira ayrıldı.

Bütçede en büyük hisse eğitime

Bütçedeki program yapısı incelendiğinde, Ulusal Eğitim Bakanlığı ile eğitim hizmeti veren öteki kurum ve kuruluşlara 2021 yılında 19,1 milyar lirası yatırım olmak üzere toplamda 211,4 milyar lira kaynak ayrıldı.

Bu kapsamda; Yükseköğretim Programına 52,2 milyar lira, Ortaöğretim Programına 43 milyar lira, Temel Eğitim Programına 82,2 milyar lira, Engellilerin Toplumsal Hayata İştiraki ve Özel Eğitim Programı içinde yer alan Engelli Eğitimine 4,8 milyar lira, Hayat Uzunluğu Öğrenme Programına 3 milyar lira, Milletlerarası Eğitim İşbirlikleri ve Yurtdışı Eğitim Programına 1,9 milyar lira ayrıldı.

Eğitime ayrılan kaynakta Ulusal Eğitim Bakanlığının yatırım ödeneğindeki artış dikkati çekti. 2020 yılı bütçesinde kelam konusu Bakanlığın yatırım ödeneği 5,8 milyar lira iken, bu rakam yüzde 94 artışla 11,3 milyar liraya çıkarıldı.

Böylelikle, 2021 yılı bütçesinde en büyük hisse eğitim hizmetlerine ve bu hizmetleri yürüten kuruluşlara ayrılmış oldu.

Sıhhat yatırımlarına sürat verildi

2020 yılı bütçesinde, sıhhat bölümü yatırımlarına 11,6 milyar lira kaynak ayrılmışken, bu rakamnın 2021 yılı bütçesinde 20,1 milyar liraya yükseldiği görüldü.

Kelam konusu rakamnın 18,5 milyar lirasının Sıhhat Bakanlığı, 1,6 milyar lirasının ise üniversiteler için ayrılması öngörülüyor.

Tarımda sulama ve içme suyu yatırımları için ayrılan kaynak 2 kattan fazla arttı
Bütçeden tarıma ayrılan kaynakta, 2020 yılı bütçesine nazaran 9 milyar lira düzeyinde artış olduğu gözlendi. Böylelikle, teklifle önümüzdeki yılın bütçesinde tarıma 42,4 milyar lira ayrılması öngörüldü.

Bu kapsamda, ziraî dayanak programları için 22 milyar lira, tarım kesimi yatırımları için 12,1 milyar lira, ziraî kredi sübvansiyonu, müdahale alımları, ziraî KİT’lerin finansmanı ve ihracat dayanakları için 8,3 milyar lira kaynak ayrıldı.

Tarım alanında en büyük yatırımcı kuruluş olan Dhanelet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen sulama yatırımlarındaki artış da dikkati çekti. DSİ’ye 2020 yılında yatırımlar için ayrılan toplam kaynak 6,3 milyar lira shaneiyesindeyken, 2021 yılında bu rakam 15,1 milyar liraya ulaştı.

Yatırım bütçesinde büyük artış

2021 yılı bütçe teklifinde, 2020 yılına nazaran en fazla ödenek artışı yatırım projeleri için sağlandı. Bu çerçhaneede, 2020 yılında 56,6 milyar lira olan sermaye masrafı ödenekleri, yüzde 83 oranında artarak (47,1 milyar lira artışla) 103,7 milyar liraya ulaştı.

Kelam konusu rakam 2020 yılı bütçesi ile karşılaştırıldığında, oransal olarak tarımdaki artış yüzde 147, eğitimdeki artış yüzde 83, ulaştırmadaki artış yüzde 82, sıhhatteki artış yüzde 72 oldu.

Büyük yatırımcı kuruluşlar açısından bakıldığında ise yatırım ödeneği bir hanhaneelki yıla nazaran oransal olarak en fazla artış gösteren kurum yüzde 139 ile DSİ, yüzde 94 ile Ulusal Eğitim Bakanlığı ve yüzde 84 ile Karayolları Genel Müdürlüğü oldu.

OSB ve KSS’lerin altyapısı için ayrılan kaynak 5,5 kat artı

Teklifte, Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve Küçük Sanayi Siteleri’ne (KSS) ayrılan yatırım ödeneğindeki artış da dikkati çekti. 2020 yılında OSB ve KSS yatırımlarına 204 milyon lira kaynak ayrılmışken, 2021 yılında bu rakamnın 1 milyar 124 milyon liraya ulaştığı görüldü.

Gerçek bölüm dayanaklarında kıymetli artış

Özel dalın üretken yatırımlarının ve istihdamın desteklenmesi stratejisi kapsamında toplumsal güvenlik patron prim takviyeleri için 27,7 milyar lira, ziraî kredi faiz takviyeleri için 5,5 milyar lira, hazine dayanaklı kefaletler için 5,5 milyar lira, ihracat dayanakları için 4,1 milyar lira, esnafların finansmana erişimi için 3,8 milyar lira ayrıldı.

TÜBİTAK’ın Ar-Ge dayanak bütçesi 2 katına çıktı

TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge takviye programı TARAL için 2020 yılında 1 milyar 63 milyon lira ödenek ayrılmışken, 2021 yılı bütçe teklifinde bu rakamnın 2 milyar 163 milyon liraya ulaştığı görüldü.

Ayrıyeten, program bütçe sınıflandırmasına nazaran bakıldığında da araştırma, geliştirme ve yenilik için ayrılan toplam kaynak 6 milyar 842 milyon lira oldu.

Amaçlar

Genel münasebette, bütçenin, Kamu Mali İdaresi ve Denetim Kanunu’na uygun olarak şu maksatlar doğrultusunda hazırlandığı belirtildi:

“- Yeni İktisat Programları ile elde edilen kazanımları koruyup geliştirmek, iç ve dış dengeyi yine sağlamak, bu istikrar üzerine inşa edilecek stratejik ıslahatlarla kaprakamcı, sürdürülebilir ve istihdam odaklı büyümeyi hedefleyen siyasetlerle global iktisatta ortaya çıkan yeni olağanın oluşturduğu iktisadi fırsatları da kullanarak üretime, ihracata ve finansal istikrara dayalı ekonomik dönüşümü ve değişimi gerçekleştirmek,

– Beşeri sermayeyi güçlendirmek, kaprakamcı büyüme yaklaşımını bariz bir biçimde hayata geçirmek ve refahın toplumun tüm kısımlarına yaygınlaştırılmasına yönelik siyasetlerin uygulanmasına dhaneam etmek,

– Para ve maliye siyasetlerinin güçlü eşgüdümünü sürdürmek,

– Kamu borçluluğunu düşük ve sürdürülebilir shaneiyelerde tutmak,

– Süreklilik arz etmeyen ve konjonktüre dayalı gelirlerin oluşturduğu süreksiz kaynaklara karşılık olarak kalıcı mahiyette harcama yaratmamak, bütçenin gelir performansının yükseltilmesi hedefiyle daima ve kalıcı gelir kaynakları oluşturmak, vergi tahsilatında aktifliği artırmak ve iktisatta kayıt dışılığı azaltmak,

– Mali disipline kararlılıkla dhaneam etmek, harcama önceliği geliştirme konusunda toplumun beklentilerine daha fazla odaklanan, kamu kaynakları ile kamu hizmetleri ortasındaki bağı güçlendiren, şeffaflığı ve hesap verebilirliği artıran program bütçe sistemine geçilerek kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak,

– Kamu kaynak kullanımında; temel siyaset dokümanlarında belirlenen siyaset, önlem ve öncelikler doğrultusunda hareket etmek, kamu yönetimlerinin kendilerine tahsis edilen ödenekleri aşmadan tesirli, ekonomik ve verimli bir halde kullanmasını sağlamak,

– Harcama gözden geçirmeleri sonucunda verimsiz harcama alanlarını tasfiye etmek, bu yolla oluşturulacak mali alanın öncelikli harcama alanlarına tahsis edilmesini sağlamak,

– Eğitim sisteminde yapılacak esaslı ıslahatlar ile eğitimin kalitesinin artırılmasını sağlamak, rekabetçi üretim ve verimlilik için gerekli olan hünerlere sahip iş gücü yetiştirmek,

– Sıhhat harcamalarında aktifliğin sağlanması için arz ve talep taraflı düzenlemeleri hayata geçirmek, birinci basamak sıhhat hizmetlerini güçlendirerek sıhhat sistemi içerisindeki aktifliğini artırmak,

– Tarımda üretim ve verimlilik artışını; yeni jenerasyon teşebbüsçüler, teknolojiler, girdi bazlı destekleme ve kontratlı tarımla sağlamak.”

Kaynak: AA

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir Cevap Yazın

İlgili Makaleler

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı